Sermaye Piyasası Kurulu’nun 28 Ağustos 2026 tarihinde güncellediği Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber, özellikle serbest fonlar ve para piyasası fonları için yeni sınırlar getiriyor. 52/1589 sayılı Kurul Kararı ile yapılan değişiklikler; düşük fiili dolaşıma sahip paylarda yoğunlaşmayı, ilişkili taraf işlemlerini, fonların borçlanmasını ve portföy yönetimindeki sorumlulukları yeniden düzenliyor.
Düzenlemenin arka planında, bazı fonların düşük likiditeye sahip hisselerde fiyat hareketlerini etkileyebilmesi ve fon yapısındaki borçlanma işlemlerinin yatırımcılar açısından ek risk yaratabilmesi bulunuyor. SPK, tasarruf sahiplerinin korunması ve fon piyasasında daha şeffaf bir yapının oluşturulmasını hedefliyor.
Serbest fonlarda yoğunlaşma sınırları sıkılaşıyor
Yeni kuralların en dikkat çekici bölümlerinden biri serbest fonların düşük fiili dolaşıma sahip şirketlerin paylarındaki yatırımlarına ilişkin. Aynı yöneticinin yönettiği fonlar da dikkate alınarak toplam sahiplik oranlarına kademeli sınırlar uygulanacak.
Bu düzenleme, tek bir fonun veya aynı yönetim çatısı altındaki fonların belirli bir hissede ağırlık kazanarak fiyat oluşumunu etkileme ihtimalini azaltmayı amaçlıyor. Portföy yönetim şirketleri açısından ise mevcut yatırımların yeniden değerlendirilmesi ve bazı pozisyonların zamana yayılarak değiştirilmesi gerekebilir.
İlişkili taraf işlemlerine yeni çerçeve
Kurucu veya yöneticiyle ilişkili taraflarla yapılan borsa dışı repo, ters repo ve benzeri işlemler için kısıtlamalar getirildi. Tüzel kişi ilişkili taraflarla gerçekleştirilen işlemlerde fon portföy değerinin yüzde 10’u sınırı öngörülüyor.
Bu sınır, fon varlıklarının fonu yöneten veya kuran yapılarla bağlantılı işlemlerde aşırı yoğunlaşmasını önlemeye dönük. Yatırımcı açısından bakıldığında, portföydeki işlemlerin bağımsızlığı ve riskin daha görünür hale gelmesi beklenebilir.
Para piyasası fonlarının portföy yapısı değişiyor
Para piyasası fonlarının portföylerinin en az yüzde 10’unu devlet iç borçlanma senetleri veya Hazine kira sertifikalarında değerlendirmesi gerekecek. Bu şart, para piyasası fonlarının portföylerinde kamu borçlanma araçlarının payını artırabilir.
Bazı ters repo işlemlerinde teminat koşullarının da sıkılaştırılması öngörülüyor. Bu yaklaşım, kısa vadeli işlemlerde karşı taraf riskinin ve teminat yetersizliğinden doğabilecek kayıpların azaltılmasına yönelik.
Borçlanma ve teminatlandırma daha yakından izlenecek
Yurt içi organize para piyasası işlemlerinde en az yüzde 75 oranında teminat şartı getirildi. Serbest fonların Takasbank Para Piyasası işlemlerindeki kullanımına ise portföy değerinin en fazla yüzde 20’si oranında sınır uygulanacak.
Fonların borçlanma kapasitesine getirilen bu sınırlar, yüksek kaldıraç kullanımının portföy değerleri üzerindeki etkisini azaltabilir. Bununla birlikte, bazı fonların likidite yönetiminde daha temkinli hareket etmesi ve nakit planlamasını yeniden yapması gerekebilir.
Portföy yöneticilerine ilişkin sorumluluk artıyor
Her fon için en az iki portföy yöneticisi görevlendirilmesi öngörülüyor. Bir portföy yöneticisinin genel olarak en fazla yedi fon yönetebilmesine yönelik geçiş takvimi ise 2029 ve 2031 yıllarına uzanıyor.
Yoğunlaşan yatırımlarda genel müdür onayının aranması da karar süreçlerinde ilave bir kontrol noktası oluşturacak. Bu değişiklik, portföy yönetimindeki kişisel bağımlılığı azaltırken fon kararlarının kurum içinde daha fazla denetlenmesini sağlayabilir.
Fon payı satışlarına likidite sınırı getirilebilecek
Fonun likidite gerekçesi objektif biçimde açıklanırsa, satılabilecek katılma payı sayısına üst sınır konulabilecek. Belirlenen limite ulaşılması halinde yeni satışların durdurulması da mümkün olacak.
Bu mekanizma, fon varlıklarının kısa sürede nakde çevrilmesinin zorlaştığı dönemlerde kullanılabilecek. Yatırımcılar açısından fonun satış ve itfa koşullarını, izahname ve yatırımcı bilgi formlarındaki likidite hükümleriyle birlikte değerlendirmek daha önemli hale gelecek.
Piyasada kısa vadeli yeniden yapılandırma baskısı oluşabilir
Düzenlemenin orta vadede şeffaflığı ve risk kontrolünü güçlendirmesi beklenebilir. Ancak serbest fonların mevcut portföylerini yeni yoğunlaşma ve borçlanma sınırlarına uydurması kısa vadede bazı işlemleri hızlandırabilir.
Geçiş sürecinde belirli varlıklarda satış baskısı oluşması veya fon getirilerinin birbirinden daha fazla ayrışması mümkün. Bu değerlendirme, düzenleme metninden çıkarılan bir piyasa ihtimalidir; SPK belirli fonların fiyatı ya da getirisi üzerinde kesin bir sonuç açıklamadı.
Tasfiye sürecindeki fonlar için yatırımcıların dikkat etmesi gerekenler
SPK, 17 Eylül 2026 tarihli kararlar kapsamında yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiye edileceğini açıkladı. MKK kayıtlarına göre bu fonlarda tekil yatırımcı sayısı 455.758 kişi olarak bildirildi.
Tasfiye kapsamındaki bazı satış süreleri 21 Eylül 2026 tarihinde üç aydan altı aya çıkarıldı. Bu değişiklik, her tasfiye işleminin mutlaka altı ay süreceği anlamına gelmiyor. Fonun özel durumu ve ilgili resmi duyurular ayrıca incelenmeli.
Yatırımcıların fonlarının durumunu KAP, SPK, MKK ve ilgili portföy yönetim şirketlerinin resmi açıklamalarından kontrol etmesi gerekiyor. Fonun tasfiye kapsamına girip girmediği, satış ve ödeme takvimi ile yatırımcıya yapılacak bildirimler bu kanallardan takip edilebilir.
Piyasa verisi notu
25 Eylül 2026 tarihli TCMB gösterge niteliğindeki döviz kurlarında ABD doları alış 48,7901 TL, satış 48,8780 TL; avro alış 55,5878 TL, satış 55,6880 TL; İngiliz sterlini alış 64,4761 TL, satış 64,8122 TL olarak yer aldı. İsviçre frangı alış 58,7128 TL, satış 59,0898 TL; Kuveyt dinarı alış 157,6752 TL, satış 159,7384 TL; Suudi Arabistan riyali alış 12,9947 TL, satış 13,0181 TL ve Japon yeni alış 30,8133 TL, satış 31,0173 TL seviyesinde gösterildi.
Bu rakamlar anlık serbest piyasa fiyatı değil, TCMB tarafından yayımlanan gösterge niteliğindeki kurlardır. Döviz hareketleri, fonların portföy yapısı ve yabancı para cinsi varlıklar üzerindeki risk değerlendirmelerinde dikkate alınabilecek unsurlardan biridir.
Yeni düzenleme, fon yönetiminde daha düşük yoğunlaşma, daha güçlü teminat yapısı ve daha belirgin sorumluluk alanları oluşturuyor. Yatırımcıların karar verirken yalnızca geçmiş getiriyi değil, fonun likidite koşullarını, portföy dağılımını, risk seviyesini ve güncel resmi bildirimlerini de incelemesi gerekiyor.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Bir yanıt yazın