Borsa İstanbul’da eylül ayının üçüncü haftasında yaşanan sert satışlar, düşük halka açıklık oranına ve sınırlı işlem hacmine sahip hisselerdeki likidite riskini görünür hale getirdi. Fonlardan gelen iade taleplerinin artması, bazı portföylerin kısa sürede nakde çevrilmesini zorlaştırdı. Alıcıların yetersiz kaldığı paylarda satış baskısı yoğunlaşırken art arda taban fiyat hareketleri ve yüksek oynaklık görüldü.
Piyasalarda “fon krizi” olarak anılan süreç, resmi açıklamalarda bazı fonlarda katılma payı iade ödemelerinde temerrüt, likidite sorunu ve fon tasfiyesi başlıklarıyla yer aldı. Tera Portföy, 16 Eylül 2026’da Para Piyasası Fonu’nda iade ödemeleriyle ilgili temerrüt oluştuğunu Kamuyu Aydınlatma Platformu’na bildirdi.
Tasfiye kararı yatırımcı sayısını gündeme taşıdı
Sermaye Piyasası Kurulu’nun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiye edilmesine karar verildi. SPK’nın açıklamasına göre söz konusu fonlarda 455.758 tekil yatırımcı bulunuyor.
Bu rakam fonlarda yer alan yatırımcı adedini gösteriyor; yatırımcıların zarar tutarı veya tasfiye sonunda alacağı kesin miktar anlamına gelmiyor. Ödeme süreci, fon varlıklarının niteliğine, portföydeki menkul kıymetlerin ne kadar sürede satılabildiğine ve tasfiye işlemlerinin gerçekleşme koşullarına bağlı olarak şekillenecek.
Düşük halka açıklık neden satışları sertleştirdi?
Halka açıklığı düşük hisselerde piyasada işlem gören pay miktarı sınırlı olur. Büyük bir portföyün kısa sürede azaltılmak istenmesi halinde mevcut alış emirleri satışları karşılamayabilir. Bu durumda fiyat kademeleri hızla aşağı gelir ve yatırımcıların pozisyon kapatması zorlaşır.
Fon çıkış taleplerinin aynı dönemde yoğunlaşması, bu mekanizmayı daha belirgin hale getirdi. İşlem hacmi düşük paylarda satış emri ile gerçekleşen işlem arasındaki süre uzarken, bazı hisselerde taban fiyat serileri oluştu. Bu durum, fiyat düşüşünün yanı sıra likidite kaybını da beraberinde getirdi.
Piyasa haberlerinde DSTKF, PASEU, ISKPL, MIATK ve bazı Tera Grubu bağlantılı hisseler öne çıkarıldı. Ancak bu hisselerin tamamı için tek bir resmi kurum tarafından yayımlanmış, fon kaynaklı pozisyonları ve kayıpları karşılaştırmalı biçimde gösteren doğrulanmış bir tablo bulunmuyor. Bu nedenle belirli bir hissenin düşüşünü doğrudan tek bir fona bağlamak doğru olmayabilir.
BIST 100’de kayıp haftaya yayıldı
BIST 100 endeksi 16 Eylül 2026’da yüzde 5,54 gerileyerek 13.122,58 puana indi. Krizin etkili olduğu hafta boyunca endeksteki kayıp yüzde 8,18 olarak kaydedildi.
Son işlem günü olan 25 Eylül Cuma günü verilerinde sınırlı bir toparlanma görüldü. CNBC-E ekranında BIST 100 kapanışı 12.899,35 puan ve günlük değişim yüzde 0,09 artış olarak yer aldı. Aynı kaynağa göre endeksin haftalık değişimi yüzde 2,90 düşüş, aylık değişimi ise yüzde 10,01 düşüş oldu. Bloomberg HT ise aynı gün kapanışı 12.898,13 puan olarak verdi. İki veri arasında 1,22 puanlık fark bulunuyor.
SPK’dan portföy yoğunlaşmasına sınır
SPK, serbest fonlarda BIST 30 dışında kalan ve fon portföyünde yoğunlaşan hisseler için yeni sınırlar getirdi. Düzenleme kapsamında mevcut pozisyonların kademeli olarak azaltılması öngörüldü.
Tasfiye kapsamındaki fonların portföylerini daha uygun piyasa koşullarında satabilmesi amacıyla ilgili süre de 3 aydan 6 aya çıkarıldı. SPK, bu değişikliğin tasfiye işlemlerinin mutlaka altı ay süreceği anlamına gelmediğini belirtti. Sürenin uzatılması, özellikle işlem hacmi düşük varlıkların tek seferde ve yüksek fiyat baskısıyla elden çıkarılmasının önüne geçmeyi amaçlıyor.
Gösterge kurlar ve piyasa görünümü
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 25 Eylül 2026 tarihli gösterge niteliğindeki döviz kurlarında ABD doları alış 48,7901 TL, satış 48,8780 TL olarak açıklandı. Euro alış 55,5878 TL, satış 55,6880 TL; İngiliz sterlini alış 64,4761 TL, satış 64,8122 TL seviyesinde yer aldı.
İsviçre frangında alış 58,7128 TL, satış 59,0898 TL; Kuveyt dinarında alış 157,6752 TL, satış 159,7384 TL; Suudi Arabistan riyalinde alış 12,9947 TL, satış 13,0181 TL; Japon yeninde ise alış 30,8133 TL, satış 31,0173 TL verildi.
Bu rakamlar anlık serbest piyasa fiyatı değil, TCMB tarafından yayımlanan gösterge niteliğindeki kurlardır. Borsa ve döviz piyasasında işlem yapan yatırımcıların gün içi fiyatlar için ilgili piyasa ekranlarını ayrıca takip etmesi gerekir.
Yatırımcıların dikkat etmesi gereken ayrım
Fon tasfiyesiyle ilgili sosyal medya paylaşımlarında “ödemeler devlet tarafından garanti edildi” veya belirli hisselerin kısa sürede kesin biçimde toparlanacağı yönünde iddialar yer alabiliyor. Bu tür ifadeler resmi açıklama niteliği taşımıyor.
Yatırımcıların SPK, KAP, MKK, Borsa İstanbul ve ilgili portföy yönetim şirketlerinin duyurularını esas alması gerekiyor. Fonlardaki yatırımcı sayısı, tasfiye takvimi ve portföy satış süreci birbirinden ayrı başlıklar olarak değerlendirilmeli. Hangi hissenin ne kadar fon pozisyonu taşıdığına ilişkin resmi ve karşılaştırılabilir veri bulunmadığı sürece kesin kayıp oranları üzerinden değerlendirme yapmak yanıltıcı olabilir.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Bir yanıt yazın